Vincentius Bellovacensis, Speculum historiale

Emm. XVI, Speculum historiale, Initiaal H

De dominicaan Vincent van Beauvais (ca. 1190-1264) schreef de grootste middeleeuwse encyclopedie, de Speculum Maius (Grote Spiegel), die bestond uit drie delen: de Speculum naturale (Spiegel van de natuur), de Speculum doctrinale (Spiegel van de leer) en de Speculum historiale (Spiegel van de geschiedenis). Deze laatste was gebaseerd op een kroniek van Helinand van Froidmont (ca. 1200) en werd het meest populair. Het boek (dat ook zelf weer uit meer delen bestaat) beschrijft de wereldgeschiedenis vanaf de schepping tot de eerste kruistocht in 1250 onder leiding van de Franse koning Lodewijk IX. Vincent zal hierover informatie uit de eerste hand hebben gehad. Hij had namelijk goede connecties met de koning en verbleef mogelijk enige tijd in het dominicanenklooster te Beauvais. Later was hij docent theologie in het klooster Royaumont. Beide kloosters waren koninklijke stichtingen.

Emm. XVI, Speculum historiale, tekstbladEmm. XVI kaarsvet

Net als de voorgaande twee boeken is ook dit afkomstig uit het Zwolse Fraterhuis. Deze incunabel (gedrukt voor 1501) is het derde deel van vier en bevat de geschiedenis van het Romeinse Rijk tot de beginjaren van keizer Karel de Grote (747/8-814). Het is één van de allereerste gedrukte exemplaren van Vincentius’ werk. De tekst is uitbundig gedecoreerd. De tweekleurige beginletters en het bijbehorende paarse en rode penwerk zijn met de hand ingevuld. Dat het boek ook in de avonduren wel werd opgeslagen bewijzen de druppels kaarsvet op p. 399…